Pool/Index/Retour/.

Bij pool geldt dat er overal andere regels gelden.

Hier vind je de uitleg zoals ze worden gebruikt op de officiële Nederlandse toernooien- en competities. Er zijn natuurlijk bijzondere gevallen.

Hiervoor kun je ook eens kijken op de Word Pool Billiard Association.

We gaan hieronder de diverse speelsoorten maar eens behandelen. Helemaal op het einde behandelen we de algemene regels zoals deze bij de World Pocket-Billiard Association gehanteert worden.

8 Ball Pool (Eightball)

 

 

Middels de afstoot is bepaald wie met welke kleur ballen speelt. Dat kunnen de hele ballen zijn, of de halve ballen. De hele ballen 1 t/m 8 zijn volledig in één kleur. De halve ballen 9 t/m 15 hebben de gekleurde band en de speelbal is wit.

Het doel van 8 ball is dat diegene die al zijn ballen heeft gepot en dan de zwarte 8 ball, de winnaar is. Zolang je geen fouten maakt blijf je aan de beurt

Opleggen van de ballen is soms verwarrend voor beginners, maar bij 8 ball maakt dit weinig uit. Zolang de zwarte 8 ball maar in het midden wordt geplaatst binnen het rack.

Onderin moet dan aan de rechterkant een hele bal en aan de linkerkant een halve bal.

 

 

De break is de term voor de afstoot waar de startende speler mee begint. De witte speelbal wordt dan op de lijn, of achter de lijn gelegd, tegenover het rack. Die ruimte heet kitchen.

Break

Er zijn twee manieren om te bepalen wie begint. Er kan simpelweg een muntje opgegooid worden (tossen), of beide spelers spelen een bal naar de korte bovenband zodat deze terugkeert naar de korte onderband.

De speler die zijn bal het dichtste op de band weet te plaatsen mag beginnen.

Het is een geldige break bij het afstoten als er minimaal vier ballen een band raken. Dit is exclusief de witte speelbal.

Ook is het een geldige break als er een bal of ballen wordt gepot.

Als dit een halve bal betreft, dan speelt de breaker met de halve ballen. Is dit een hele bal, dan uiteraard de speler met de hele ballen. Wordt de zwarte bal gepot is het spel alweer direct afgelopen, en heeft de breaker dit spel verloren.

 

Als het niet gelukt is een geldige break te maken, dan mag de tegenstander kiezen of deze verder wil spelen met de ontstane spelsituatie, of de ballen opnieuw laten opracken. Ook bepaalt de tegenstander dan wie er dan opnieuw mag afstoten.

Als een speler in zijn beurt dus zijn beurt hierdoor verspeelt, heet dit een open tafel en blijft deze situatie net zo lang tot één van de spelers wel voldoet aan de regels van de break.

Voordat je tijdens het spel een bal wilt stoten, moet je deze noemen. Dit heet Callshot.

Je wijst dus eigenlijk de bal aan en in welke pocket deze zal verdwijnen.

Hierbij maakt het niet uit of je eerst een andere bal raakt, zolang de bal die je genoemd hebt maar in de aangewezen pocket verdwijnt.

Uiteraard mag de zwarte 8 ball hierbij niet in een pocket belanden want dan heb je het spel verloren. Maak je een fout, dan is je tegenstander aan de beurt.

Fouten die je kunt maken bij Straight Ball Pool zijn:

· de witte bal wegspelen in een pocket.

· de bal van de tegenstander het eerst raken.

· geen enkele bal raakt de band na het raken van je eigen bal.

· het van de tafel spelen van een bal. Een gekleurde bal verschijnt niet terug op tafel.

· de witte bal laten springen door onder het midden te stoten.

· als je wit raakt, en deze raakt een andere bal terwijl je keu nog contact maakt met wit. (twee ballen duwen)

· met je keu een andere bal toucheren.

· met je kleding of lichaam een bal toucheren.

Als je dus één van de fouten maakt die genoemd zijn, krijgt de tegenstander een "ball in hand". Dit betekent dat de tegenstander de witte bal ergens op de tafel mag leggen, vanwaar hij het spel hervat.

Verliezen doe je dit spel dus als je de 8 ball van tafel speelt voordat je eigen ballen weggespeeld zijn. Dit kan al vanaf de break.

Elke bal die zwart laat verdwijnen telt als fout en zul je daarmee het spel verliezen. De winnaar van het spel mag het volgend spel starten.

9 Ball Pool (Nineball)

 

Een variant in het pool is 9 Ball. Het doel is simpel want de naam zegt het al. Als je de gele, halve 9 ball pot, heb je gewonnen. Na de afstoot moeten de ballen op nummervolgorde worden weggespeeld van 1 naar 9.

Het kan dus voorkomen dat een tegenstander tot aan de 8 pot maar dan een fout maakt, de tegenstander de nineball maakt, waardoor deze wint.

Je mag ook bijvoorbeeld, als je de rode hele drie moet maken, deze aanspelen waardoor die de Nineball raakt, en daardoor in de pocket verdwijnt.

Dus een via - via. Als laatste win je het spel ook doordat je tegenstander drie fouten achter elkaar maakt.

Het rack opleggen voor de afstoot is vrij simpel. Vanaf je afstootkant gezien moet de gele hele 1 bal vooraan liggen en de Nineball in het midden.

 

Meestal liggen de ballen zoals in het hieronder getoond plaatje. Als tip kan gezegd dat bij een sterke tegenstander het verstandig is om de blauwe hele bal 2 op de plek van de 7 of de 8 te leggen.

Statistisch gezien maak je dan de meeste kans om de 1 ball en de 2 ball zo ver mogelijk van elkaar te leggen, waardoor het voor je tegenstander moeilijker moet worden om de tafel in één keer leeg te spelen.

Net als bij 8 Ball wordt de witte bal bij de afstoot in de kitchen gelegd en moet de speler als eerste bal de gele 1 ball raken.

Dan gelden weer dezelfde afstootregels als bij 8 Ball.

Als men de fout maakt de 9 ball van tafel te spelen, wordt deze teruggelegt op de "spot". Dit is de plek van de gele 1 in het rack, als deze fictief neergelegd zou worden.

Push Out

Als bij de afstoot de gele 1 is geraakt en er een bal is gepot, dan mag de speler verder spelen. Bij een geldige afstoot mag de speler een Push Out aankondigen.

Hierbij mag hij elke richting opstoten zonder een bal of band te raken. Dit is bedoeld om de witte bal een betere positie te geven, vanwaar hij verder mag spelen.

De ballen hoeven nu niet op volgorde weggespeeld te worden. Wel moet er elke keer de laagst gewaardeerde bal als eerste geraakt worden. Men kan dus door de 2 ball te raken aankondigen de 6 ball te potten.

Als dit lukt zal wederom via de 2 ball een andere bal gepot moeten worden, of de 2 ball zelf.

Na een Push Out die eindigt met een fout van de tegenstander, mag de volgende speler beslissen of hij zelf verder gaat spelen maar ook beslissen een negatief speelbeeld terug te geven.

Als je de laagst genummerde bal niet raakt is dit een fout (Foul) en krijgt de tegenstander een "ball in hand". Hij mag de bal daar leggen waar hij wil op de tafel.

Na elke stoot moet er een bal gepot of de band geraakt door een bal. Zo niet, dan is het wederom een fout.

Elke weggespeelde bal blijft van de tafel tot het spel is geëindigd. Als de Nineball vroegtijdig wordt weggespeeld, is dit een fout maar komt terug op de tafel. Wordt wit gepot is dit uiteraard ook een fout. Bij elke fout krijgt de tegenstander een "ball in hand" .

De winnaar is de speler die de nineball pot en mag daarna het volgende spel starten.

Straight Pool

 

 

Bij Straight Pool moet je een van tevoren bepaald aantal punten behalen. Hierbij levert elke bal die men pot één punt op. Als alle ballen gepot zijn, op één na, komen alle ballen terug op de tafel. Die ene, de 15e bal blijft op de plek liggen waar deze lag terwijl de andere ballen opnieuw gerackt worden.

Dit wordt een rack van 14 ballen zonder de koppositie. Deze blijft leeg. De speler probeert vervolgens die 15e bal te potten en hiermee het rack te openen, hopend op een volgende call-shot.

Hierboven de opstelling voor de afstoot. De ballen liggen willekeurig in het rack met uitzondering van de 1 ball en de 5 ball.

 

Deze liggen respectievelijk rechts en links in de achterste hoeken van het rack, gezien vanaf de kitchen.

 

Bij de afstoot moeten, exclusief de witte, twee gekleurde ballen de band raken om tot een geldige afstoot te komen.

In de puntentelling levert een foute break 2 strafpunten op. De speler start dus op dat moment met -2 punten en geeft de beurt af. Daarbij moeten alle ballen gecalled worden en krijgt de tegenstander een "ball in hand" bij het wegspelen van de witte bal.

Verder krijg je een strafpunt voor elke fout waarbij de witte bal niet wordt weggespeeld en moet de tegenstander vanaf dat punt verder spelen. Er wordt dus geen "ball in hand" toegekend.

Als er bijvoorbeeld drie ballen worden gepot en de juiste bal is gecalled, dan krijgt de speler ook drie punten.

De volgende regel is wat lastig; Als een bal wordt gepot zonder de bal die gecalled is, dan komt deze terug op de headspot, of op de headstrig, mocht deze bezet zijn.

Het is beslist geen fout, maar het is ook geen punt. Dit geldt ook als er een "safe" is gecalled.

Als een bal wordt gepot en de witte speelbal verdwijnt ook in een pocket, dan is het geen punt maar zelfs 1 strafpunt. De gepotte bal komt terug op de tafel en wordt gespot.

Als er drie fouten (fouls) achter mekaar worden gemaakt volgt een sanctie van -15 punten.

De 15e bal

Zoals al uitgelegd wordt er opnieuw gerackt als alleen de 15e bal over is.

Mocht de 15e bal in de weg liggen voor het opnieuw racken, dan wordt de bal op de footspot geplaatst.

Als de witte speelbal in de ruimte van het rack ligt, dan wordt deze in de kitchen geplaatst.

Als de speelbal op de footspot ligt terwijl de 15e bal daar gelegd zou moeten worden, dan gaat de 15e bal automatisch naar de centerspot.

In het geval dat de 15e bal en de speelbal in de rackzone liggen, dan wordt er normaal gerackt en mag de speler vanuit de kitchen starten.

Straight Ball Pool is een ongekend spannend spel waarvan u nu de officiële regels kent en kunnen wij u veel plezier wensen met het spelen van een spelletje Straight Ball.

Succes! U kunt nu verder lezen over de algemene regels volgens de WPBA

Algemeen geldende regels van het poolbiljart

Deze regels gelden voor alle Pool spelvormen. In sommige gevallen worden ze overruled door specifieke spelregels van de desbetreffende pool spelvorm.

Daarnaast zijn deze regels opgesteld voor het spelen op tafels, met ballen en attributen die aan de normen voldoen, opgelegd door de WPBA.

 

Ballen opzetten

Om de ballen op te zetten moet er altijd gebruik gemaakt worden van de driehoek. De bal in de bovenhoek wordt dan op het voetpunt gespot.

Alle andere ballen komen achter deze bal en moeten zo worden opgezet dat de ballen onderling met elkaar contact hebben.

Als dat niet mogelijk is, mag de openende speler het rack zelf opzetten, of het rack alsnog te accepteren. Als de wedstrijd door een officiële arbiter wordt opgezet, dan heeft de openende speler geen inspraak over het rack dat is neergelegd.

Het spelen van de witte speelbal

De witte speelbal mag alleen met de pomerans geraakt worden. Alle andere contacten met de speelbal worden beschouwt als een fout.

De Call Shot

Als de Call Shot van toepassing is zoals bij 8 Ball, moet de speler de bal en de pocket nomineren voordat hij stoot.

Hoe de stoot wordt gemaakt is niet relevant of welke bal als eerste wordt geraakt. Extra gepotte ballen tellen dan in het voordeel van de speler.

Geen bal gepot

Een speler, die geen bal pot tijdens een geldige stoot, verliest zijn beurt. De tegenspeler komt dan aan tafel.

Uiteraard, als een verkeerde bal wordt gepot, mag de speler ook zijn beurt niet vervolgen!

Bepaling startende speler (Lag)

Bij de bepaling welke speler mag beginnen krijgen beide spelers een bal die zij achter de hoofdlijn neerleggen. Dit kunnen twee witte speelballen zijn, maar ook twee genummerde ballen.

Zij stoten gelijktijdig de bal naar de korte band aan de overkant van de tafel.

Deze bal keert terug, waarna de speler waarvan zijn bal het dichtste op de band ligt aan de hoofdband mag bepalen wie als eerste breakt.

De "lag" verlies je als;

· een bal op de helft van de tegenstander terecht komt

· een bal de tegenover liggende band niet raakt of meermaals raakt

· een bal tijdens de "lag" gepot wordt

· een bal de lange band raakt

· een bal uit de tafel springt

· een bal stil ligt tussen de "kaken" van de hoekpocket. Het middelpunt moet dan voorbij de rand van de hoofdband liggen

Mocht tijdens de "lag" beide spelers een fout maken, of er kan niet worden bepaald wie van de twee het dichtste bij de hoofdband ligt, zal de "lag" opnieuw gespeeld moeten worden.

Voordat er dus een openingsbreak kan worden gespeeld voor een toernooi, moet er getost zijn, of de "lag" gespeeld. Die winnaar bepaalt wie er gaat starten.

 

De break

Als de ballen in het rack geplaatst liggen krijgt de startende speler de "ball in hand" en moet deze ergens achter de hoofdlijn leggen.

Van daar start hij het spel en dit wordt de break genoemd. Als de witte bal de hoofdlijn heeft gekruist is het spel officieel begonnen.

De ballen worden uiteraard gerackt volgens het op dat moment geldende patroon voor het poolspel.

 

"Ball in hand" achter de hoofdlijn

In sommige gevallen krijgt een speler een "ball in hand" achter de hoofdlijn en moet de bal dan daar ergens inleggen.

In die gevallen moet de speler een bal rechtstreeks raken die buiten het hoofdveld ligt.

Wil hij toch een bal raken die binnen het hoofdveld ligt, dan moet hij eerst een band raken die ook buiten het hoofdveld ligt.

Het is dus niet toegestaan om direct op een bal te spelen in het hoofdveld.

Als een speler (on)opzettelijk de witte speelbal op of voorbij de hoofdlijn legt, dan moet de arbiter hem hierop attenderen. Ook de tegenstander mag dit doen.

Komt de mededeling van de arbiter, dan is de speler verplicht het stootbeeld te veranderen. Komt die mededeling niet, of te laat, dan is het een geldige stoot.

Als een speler de bal plaatst buiten het hoofdveld met meer dan één baldikte, dan kan de arbiter, of de tegenstander dit als een fout bestempelen.

De term "in de hand" blijft geldig zolang de bal nog niet is gespeeld middels de pomerans en over de hoofdlijn is gegaan. Zolang deze term geldt, mag de bal nog steeds met de hand, de keu, kleding en dergelijke verplaatst worden.

Als de bal wel gestoten is mag de bal door de speler niet meer beroerd worden, tot de bal stil ligt. Gebeurt dit wel, dan begaat de speler een fout.

Ballen die gepot zijn

Ballen zijn gepot als deze volgens de speelregels in een pocket belanden en daarin blijven liggen. Een bal die uit het collectormechanisme valt wordt als gepot beschouwt. Een genummerde bal die uit een pocket terug springt op de tafel, is niet gepot. Voor de witte speelbal geldt dan een speciale regel "scratch" genaamd.

Deze regel zegt dat als de witte speelbal wordt gepot, en weg blijft, dit een fout is. Mocht de speelbal terug op tafel springen, zonder een genummerde bal in de pocket te raken, dan is dit geen fout en mag de speler doorspelen.

Raakt hij echter wel in de pocket een genummerde bal, en springt terug op tafel, dan is het wel een fout en mag de speler niet doorspelen.

Fouten (Fouls)

Het enige contact met een op de tafel liggende bal dat is toegestaan, is het contact met de pomerans tijdens de uitvoering van een stoot. Daarnaast mag de speelbal tijdens een "ball in hand" situatie zonder beperking worden aangeraakt.

 

Alle andere contacten met de op de tafel aanwezige ballen worden beschouwd als een fout.

Na een fout contact waarbij één of meerdere ballen van hun plaats zijn geraakt zal de arbiter deze ballen zo goed mogelijk terug zetten op hun plek.

Officieel heeft de aan tafel komende speler hier geen inspraak over.

Echter, in de praktijk zie je soms toch hierover overleg tussen de spelers en arbiter.

Als de speler bij een "ball in hand" situatie de fout maakt om hierbij een andere bal te raken, dan verspeelt hij ook hiermee zijn beurt.

Bij een vastliggende speelbal tegen een genummerde bal, mag men niet in die richting spelen. Men moet van de bal af spelen.

Uiteraard moet een speler extra voorzichtig zijn als de speelbal en aanspeelbal dicht op andere ballen ligt. Dit is mede afhankelijk van de positie waar de hand komt te liggen/staan.

Een duwstoot is een witte speelbal die gestoten wordt waarbij de aanspeelbal wordt geraakt terwijl de pomerans de speelbal nog niet heeft verlaten.

Dus eigenlijk een pomerans contact met twee achter mekaar liggende ballen tegelijk. In het Carambole biljarten heet dit een Biljardé.

Cross

Het kan voorkomen dat een speler in zijn voorbeweging de witte speelbal al geraakt heeft en daarna alsnog afstoot. Dit is uiteraard een fout.

 

Spider

Het geldt ook voor de attributen die aan tafel worden gebracht zoals krijt en overbruggingsmateriaal zoals een spider of cross.

Het is niet fout als de witte speelbal per ongeluk even opspringt. De bal mag dan enkel met de pomerans gespeeld zijn. Als de bal ook geraakt is met bijvoorbeeld de zijkant van de keu, dan is het wel een fout of als de bal is aangespeeld onder het hart van de bal.

De Bank Shot of Jump Shot

Een "Bank Shot" is daarentegen weer een uitzondering. Bij deze stoot wordt wel expresse tegen de band gestoten met de bedoeling dat de witte bal opspringt.

Zolang de stoot geldig is zal deze goed gerekend worden, maar in geval de stoot niet het gewenste resultaat oplevert, betekent dit een fout.

Hierboven een voorbeeld van een Jump Shot tijdens een demonstratiewedstrijd.

 

De bal aanspelen, met omhooggeheven keu, boven het hart van de bal mag dus wel. Elke schampstoot tijdens deze uitvoering mag niet en is een fout.

Een rare regel is dan weer dat een keu de lengte van 101,3 cm moet hebben. Als de keu tijdens de Jump Shot kleiner blijkt te zijn, is het ook een fout.

Zoals eerder vermeld betekent een bal die uit de tafel springt een fout, maar als deze opspringt en de band raakt, of een ander onderdeel van de tafel, beschouwt men dit niet als een fout.

Het is wel weer een fout als de bal bijvoorbeeld tegen het krijtje springt en dan terugkeert op het laken.

Alle van het biljart gesprongen ballen worden "ge-respot", behalve bij het 8 Ball en 9 Ball waar daarmee de partij verloren is gegaan.

Opzettelijke fouten

Opzettelijke fouten begaan door een speler worden bestraft door de arbiter met het verliezen van de volledige partij, met forfaitcijfers.

Bij een vermoeden hiervan zal de arbiter ten eerste een waarschuwing geven. Bij een tweede sterk vermoeden is de partij verloren door de speler.

Bij het ontbreken van een scheidsrechter zal de wedstrijdleiding hierin een beslissing nemen.

Per beurt kan zal er slechts één fout worden aangerekend. Als er toch meerdere "fouls" mogelijk zijn, zal de zwaarste gelden. Eventueel kan de Tuchtcommissie later een zwaardere sanctie opleggen. (uitsluiting toernooi en/of toekomstige schorsingen)

Balbeweging zonder Touché

Het kan voorkomen dat, zonder aanraking, een bal beweegt. Dit heet "zich leggen" en heeft vaak te maken met een minuscuul stukje krijt dat op de tafel ligt. Deze beweging is geaccepteerd en wordt niet aangerekend als fout.

Het kan ook voorkomen dat bij het plaatsen van de hand op het laken, dit laken een beweging doorgeeft aan de bal.

Dit is wel direct te verwijten aan de speler en is wel een fout.

Ligt een bal ongeveer 5 seconden stil op de rand van de pocket, maar valt dan toch, dan wordt de bal opnieuw op deze plek teruggelegd door de arbiter.

Als in zo'n geval die bal valt tijdens de stoot, en de witte speelbal dus via de banden (zonder dus die bal te raken) op de tafel andere ballen raakt, worden deze allen teruggelegd. De stoot mag opnieuw gespeeld worden.

Ballen die "gespot" worden

Als genummerde ballen terugkomen op tafel heet dit "spotten". Deze ballen worden dan op de lange lijn gelegd. Soms wordt een bal op het voetpunt geplaatst en moeten er meer ballen "gespot" worden, dan moet dit in numerieke volgorde gebeuren, oplopend in de richting van de voetband.

Als er ballen in de weg liggen, dan wordt de te spotten bal daar tegenaan gelegd, zonder de andere bal te bewegen.

Als de witte speelbal in de weg ligt, dan wordt de bal zo dicht mogelijk tegen de witte speelbal gelegd, zonder aanraking.

 

Indien er onvoldoende plaatst is op de lange lijn in de richting van de voetband, dan worden de overgebleven, terug te leggen ballen, aan de andere kant van het voetpunt gelegd in het verlengde van de lange lijn.

Dit gebeurt numeriek en oplopend in de richting van het centrum van de tafel, met in achtneming van dezelfde voorzorgen in het geval van in de weg liggende ballen.

Nog wat bijzondere situaties

Het komt zelden voor, maar als één of meer ballen geblokkeerd en vastliggen in de kaken van een pocket, dan zal de arbiter deze situatie inschatten. De bal die "zweeft" boven de pocket zal dan door de arbiter worden ingeschat als zijnde gepot.

Onvoorziene omstandigheden komen ook voor. In het geval dat een speler geduwd wordt door een toeschouwer of andere buitenstaander, zullen de bal(len) door de arbiter zo goed mogelijk worden teruggeplaatst.

Dit geldt ook voor verlichting die op de tafel valt of zelfs in geval van een aardbeving. De speler krijgt dan geen fout.

Mocht het niet meer mogelijk zijn de ballen terug te plaatsen, dan zal het volledige spel overgespeeld worden met dezelfde startspeler.

Tijdens een wedstrijd met korte racks zoals bij 8 Ball of 9 Ball start de winnaar van het vorige rack. Toernooi-organisaties hebben soms de vrijheid om zelf bepalingen te mogen afgeven.

Zo kan een organisatie bepalen dat er om beurten wordt gebreakt, er om beurten wordt gebreakt, of zelfs gebreakt wordt door de achterstaande speler.

Een fout bij "ball in hand" komt ook wel eens voor.

Als de speler de bal positioneert mag hij dat doen met zijn hand en elk deel van de keu.

Maar als er een voorwaartste stootbeweging plaatsvindt en er wordt geen bal gepot, dan is dit een fout.

Als een tegenstander het spel (ver)stoort van de speler, dan is dit een fout en wordt dusdanig bestraft door de arbiter. Het wordt ook gezien als onsportief gedrag. Als een speler buiten zijn beurt speelt of een bal raakt op de tafel geldt dezelfde regel.

Soms gebeurt dit vanuit een te hoge concentratie of juist concentratiegebrek. Het wordt niet als onsportief gezien. Er mogen geen hulpstukken, buiten de eigen keu, worden gebruikt om afstanden te meten op het biljart. Deze keu moet dan wel in de hand blijven en mag niet op de tafel (los) geplaatst worden.

Vroeger werden nog wel eens krijtjes op strategische plekken op de banden geplaatst of met een natte vinger een vochtplek gemaakt.

De arbiter schat in of deze plaatsingen om onsportief gedrag gaan. Worden de merktekens verwijderd door de speler voordat hij stoot, dan is dit zeker geen onsportief gedrag.